Iranian Journal of Nursing Research

fa مقایسه اثربخشی آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و روان‌پویشی کوتاه مدت بر علائم اختلال اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی Comparing the Effectiveness of Self-Determination Training, Cognitive Behavioral Therapy and Short-Term Psychodynamic Therapy on Symptoms of Social Anxiety Disorder in Transgender Individuals علوم رفتاری و روانی(روانشناسی، مددکاری و...) behavioral sciences روانپرستاری و پرستاری بهداشت روانی Psychiatric and Mental Health Nursing مقدمه: افراد تراجنسیتی به علت تبعیض‌ و انگ‌های اجتماعی میزان بالایی از اختلال اضطراب اجتماعی را تجربه می‌کنند. بر همین اساس؛ هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت بر علائم اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی بود. روش کار: پژوهش حاضر از نوع روش تحقیق نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. کلیه افراد تراجنسیتی که در نیمه دوم سال 1403 شمسی ساکن شهر تهران بودند، جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می‌دادند. با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی، 60 نفر از این افراد انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی در سه گروه آزمایش (هر گروه 15 نفر) و یک گروه گواه (15 نفر) قرار گرفتند. روی گروه آزمایش اول بسته آموزشی گام‌هایی برای خودتعیین‌گری فیلد و هافمن (1994)، گروه آزمایش دوم درمان شناختی رفتاری فری (1999) و گروه آزمایش سوم روان‌درمانی پویشی کوتاه مدت مطابق با رویکرد دوانلو (2001) اجرا شد. آزمودنی‌ها در هر چهار گروه در ابتدا و انتهای پژوهش به مقیاس اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی و دارای تنوع جنسیتی موساپ و هو (2020) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی، در سطح معنی‌داری 05/0 و با بهره‌گیری از نرم افزار SPSS نسخه 28 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: اثربخشی هر سه روش آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و روان‌درمانی پویشی کوتاه مدت بر کاهش علائم اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی مورد تایید قرار گرفت (509/0=Eta، 001/0p<). اما درمان شناختی رفتاری نسبت به آموزش خودتعیین‌گری و روان‌درمانی پویشی کوتاه مدت تاثیر بیشتری بر کاهش اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی داشت (001/0p<). همچنین میان روان‌درمانی پویشی کوتاه مدت و آموزش خودتعیین‌گری از نظر تاثیرگذاری بر اضطراب اجتماعی این افراد تفاوتی مشاهده نشد (05/0p>). نتیجه‌گیری: در کل می‌توان نتیجه گرفت که خط اول درمان اختلال اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی درمان شناختی رفتاری است. با این حال آموزش خودتعیین‌گری و روا‌ن‌درمانی پویشی کوتاه مدت به عنوان درمان‌های مکمل کاربردی خواهند بود.   Introduction: Transgender individuals experience high rates of social anxiety disorder due to social discrimination and stigma. Accordingly, the aim of this study was to compare the effectiveness of Self-Determination Training, Cognitive Behavioral Therapy and Short-Term Dynamic Psychotherapy on social anxiety symptoms in transgender individuals. Methods: The current study employed a quasi-experimental research design with a pretest-posttest and control group. The statistical population comprised all transgender individuals residing in Tehran during the second half of 2024. Using the snowball sampling method, 60 individuals were selected and randomly assigned to three experimental groups (15 participants each) and one control group (15 participants). The first experimental group received the Steps to Self-Determination package by Field and Hoffman (1994), the second group received Cognitive Behavioral Therapy (Frey, 1999) and the third group underwent Short-Term Dynamic Psychotherapy based on the Davanloo approach (2001). Participants in all four groups completed the Social Anxiety Scale for Transgender and Gender Diverse Individuals (Mussap & Ho, 2020) at the beginning (pretest) and end (posttest) of the study. Data were analyzed using univariate analysis of covariance and the Bonferroni post-hoc test, at a significance level of 0.05, utilizing SPSS version 28 software. Results: The effectiveness of all three methods; Self-Determination Training, Cognitive Behavioral Therapy and Short-Term Dynamic Psychotherapy in reducing social anxiety symptoms in transgender individuals was confirmed (Eta=0.509, p<0.001). However, Cognitive Behavioral Therapy demonstrated a significantly greater effect in reducing social anxiety in transgender individuals compared to both Self-Determination Training and Short-Term Dynamic Psychotherapy (p<0.001). Furthermore, no difference was observed between Short-Term Dynamic Psychotherapy and Self-Determination Training regarding their impact on social anxiety in this population (p>0.05). Conclusion: Overall, it can be concluded that the first line of treatment for social anxiety disorder in transgender individuals is cognitive behavioral therapy. However, self-determination training and short-term dynamic psychotherapy will be useful as complementary treatments.   آموزش خودتعیین‌گری, اضطراب اجتماعی, افراد تراجنسیتی, درمان شناختی رفتاری, روان‌درمانی ‌پویشی کوتاه مدت. Cognitive Behavioral Therapy, Self-Determination Training, Short-Term Dynamic Psychotherapy, Social Anxiety, Transgender Individuals. 0 0 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-6084-1&slc_lang=fa&sid=1 Sina Gholami سینا غلامی 21.sinagholami@gmail.com 13700319475328460028156 13700319475328460028156 No Central Tehran Branch, Islamic Azad University واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی Leila Asadi لیلا اسدی leylaasadi85@gmail.com 13700319475328460028157 13700319475328460028157 No Central Tehran Branch, Islamic Azad University واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی Elham Omidi Moghadam الهام امیدی مقدم Elhamomidi985623@gmail.com 13700319475328460028158 13700319475328460028158 No University of Tehran دانشگاه تهران Masoumeh Hosseini Chavoshi معصومه حسینی چاووشی dr.psychologistt1403@gmail.com 13700319475328460028159 13700319475328460028159 No Rudehen Branch, Islamic Azad University واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی Mina Mojtabaei مینا مجتبایی aamm77860@gmail.com 13700319475328460028160 13700319475328460028160 Yes Rudehen Branch, Islamic Azad University واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی Elham Rahmani الهام رحمانی sghsgh13521352@gmail.com 13700319475328460028161 13700319475328460028161 No Rudehen Branch, Islamic Azad University واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی