fa مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهزیستی روانشناختی زنان متأهل مبتلا به دیابت نوع2 علوم رفتاری و روانی(روانشناسی، مددکاری و...) behavioral sciences روانپرستاری و پرستاری بهداشت روانی Psychiatric and Mental Health Nursing <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-family:"B Nazanin""></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp;مقدمه&nbsp;&nbsp;: زنان مبتلا به دیابت در معرض مشکلات جسمانی و اجتماعی متعددی قرار دارند که می‌تواند سلامت روان آنها را تحت تاثیر قرار دهد. هدف از مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهزیستی روانشناختی زنان مبتلا به دیابت نوع 2 بود.<br> روش کار: مطالعه حاضر از نوع نیمه‌تجربی&nbsp; با طرح پیش‌آزمون-پس‌‌آزمون همراه گروه کنترل و آزمون پیگیری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مبتلا به دیابت نوع 2 در سال 1404 در شهر تهران بود که از میان آنها 45 نفر که به کلینیک‌های درمانی مراجعه کرده بودند به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به روش تصادفی ساده در سه گروه (گروه طرحواره‌درمانی، گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، گروه کنترل) گمارش شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف (1989) استفاده شد. همچنین جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس مختلط با کمک نرم افزار SPSS-24 &nbsp;استفاده شد.<br> یافته‌ها: مقایسه نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون در گروه آزمون با گروه کنترل نشان داد که در گروه‌های آزمون (گروه طرحواره‌درمانی و گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد)، نمرات بهزیستی روانشناختی به صورت معناداری افزایش یافته و پس از آزمون پیگیری این بهبود حفظ شده است. همچنین طرحواره‌درمانی به نظر اندکی در بهبود بعضی زیرمقیاس‌های بهزیستی روانشناختی نسبت به درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش برتری داشته است (01/0 &ge; p).<br> نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که طرحواره‌درمانی و درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش در بهبود بهزیستی روانشناختی زنان مبتلا به دیابت نوع 2 اثربخشی داشته‌اند. بنابراین به متخصصان سلامت روان به ویژه روانشناسان و روانپرستاران مشغول در کلنیک‌های پزشکی یا بیمارستان‌ها توصیه می‌شود جهت بهبود بهداشت روانی این افراد از این دو درمان به ویژه طرحواره‌درمانی بهره گیرند. همچنین به سیاستگذاران سلامت کشور نیز توصیه می شود که زمینه دسترسی به خدمات سلامت روان را در این گروه فراهم کنند.<br> <br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">introduction</span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Women with diabetes are exposed to various physical and social problems that may adversely affect their mental health. The present study aimed to compare the effectiveness of schema therapy and acceptance and commitment therapy on the psychological well-being of women with type 2 diabetes.<br> <b>Methods</b>: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group and a follow-up assessment. The statistical population comprised all women with type 2 diabetes in Tehran in 2025. Among them, 45 women who had referred to medical clinics were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups: a schema therapy group, an acceptance and commitment therapy group, and a control group. Data were collected using the Ryff Psychological Well-Being Questionnaire (1989). The data were analyzed using mixed-design analysis of variance with SPSS version 24.<br> <b>Results</b>: Comparison of pretest and posttest scores between the experimental and control groups showed that psychological well-being scores increased significantly in both experimental groups (schema therapy and acceptance and commitment therapy), and these improvements were maintained at follow-up. In addition, schema therapy appeared to be slightly more effective than acceptance and commitment therapy in improving some dimensions of psychological well-being (p &le; 0.01).<br> <b>Conclusion</b>: The findings indicate that both schema therapy and acceptance and commitment therapy are effective in improving the psychological well-being of women with type 2 diabetes. Therefore, mental health professionals, particularly psychologists working in medical clinics or hospitals, are recommended to utilize these two therapeutic approaches, especially schema therapy, to improve the mental health of this population. Health policymakers are also encouraged to facilitate access to mental health services for this group.</span></span></span></span><br> &nbsp; طرحواره درمانی, درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش, بهزیستی روانشناختی, دیابت نوع 2, زنان Schema Therapy, Acceptance and Commitment Therapy, Psychological Well-Being, Type 2 Diabetes, Women 0 0 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-6212-1&slc_lang=fa&sid=1 mitra rahmannejad میترا رحمان نژاد 0017070341@iau.ir 13700319475328460028648 13700319475328460028648 No Department of Counseling, Ar.C., Islamic Azad University, Arak, Iran گروه مشاوره،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی، اراک،ایران mohammad mahdi jahangiri محمد مهدی جهانگیری mm.jahangiri@iau.ac.ir 13700319475328460028649 13700319475328460028649 Yes Department of Psychology, Ar.C., Islamic Azad University, Arak, Iran گروه روانشناسی،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی، اراک،ایران hossein davoudi حسین داودی hoseindavoodi@khu.ac.ir 13700319475328460028650 13700319475328460028650 No Department of Counseling, Khom.C, Islamic Azad University, Khomein,Iran گروه مشاوره،واحد خمین،دانشگاه آزاد اسلامی، خمین،ایران