|
مقایسه اثربخشی آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و روان‌پویشی کوتاه مدت بر علائم اختلال اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی
|
سینا غلامی   ، لیلا اسدی ، الهام امیدی مقدم ، معصومه حسینی چاووشی ، مینا مجتبایی* ، الهام رحمانی |
| واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی ، aamm77860@gmail.com |
|
|
چکیده: (1588 مشاهده) |
مقدمه: افراد تراجنسیتی به علت تبعیض و انگ‌های اجتماعی میزان بالایی از اختلال اضطراب اجتماعی را تجربه می‌کنند. بر همین اساس؛ هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و رواندرمانی پویشی کوتاه‌مدت بر علائم اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی بود.
روش کار: پژوهش حاضر از نوع روش تحقیق نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. کلیه افراد تراجنسیتی که در نیمه دوم سال 1403 شمسی ساکن شهر تهران بودند، جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می‌دادند. با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی، 60 نفر از این افراد انتخاب شدند و با استفاده از گمارش تصادفی در سه گروه آزمایش (هر گروه 15 نفر) و یک گروه گواه (15 نفر) قرار گرفتند. روی گروه آزمایش اول بسته آموزشی گام‌هایی برای خودتعیین‌گری فیلد و هافمن (1994)، گروه آزمایش دوم درمان شناختی رفتاری فری (1999) و گروه آزمایش سوم رواندرمانی پویشی کوتاه مدت مطابق با رویکرد دوانلو (2001) اجرا شد. آزمودنی‌ها در هر چهار گروه در ابتدا و انتهای پژوهش به مقیاس اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی و دارای تنوع جنسیتی موساپ و هو (2020) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی، در سطح معنی‌داری 05/0 و با بهره‌گیری از نرم افزار SPSS نسخه 28 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: اثربخشی هر سه روش آموزش خودتعیین‌گری، درمان شناختی رفتاری و رواندرمانی پویشی کوتاه مدت بر کاهش علائم اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی مورد تایید قرار گرفت (509/0=Eta، 001/0p<). اما درمان شناختی رفتاری نسبت به آموزش خودتعیین‌گری و رواندرمانی پویشی کوتاه مدت تاثیر بیشتری بر کاهش اضطراب اجتماعی افراد تراجنسیتی داشت (001/0p<). همچنین میان رواندرمانی پویشی کوتاه مدت و آموزش خودتعیین‌گری از نظر تاثیرگذاری بر اضطراب اجتماعی این افراد تفاوتی مشاهده نشد (05/0p>).
نتیجه‌گیری: در کل می‌توان نتیجه گرفت که خط اول درمان اختلال اضطراب اجتماعی در افراد تراجنسیتی درمان شناختی رفتاری است. با این حال آموزش خودتعیین‌گری و رواندرمانی پویشی کوتاه مدت به عنوان درمان‌های مکمل کاربردی خواهند بود.
|
|
| واژه‌های کلیدی: آموزش خودتعیین‌گری، اضطراب اجتماعی، افراد تراجنسیتی، درمان شناختی رفتاری، رواندرمانی پویشی کوتاه مدت. |
|
|
متن کامل [PDF 358 kb]
(277 دریافت)
|
نوع مطالعه: روانپرستاری و پرستاری بهداشت روانی |
موضوع مقاله:
علوم رفتاری و روانی(روانشناسی، مددکاری و...)
دریافت: 1404/7/5 | پذیرش: 1405/2/29 | انتشار: 1405/2/10
|
|
|
|
|
|
