مقدمه: اختلال خواب در بیمارانبستری در بخش های ویژهشایع است و پیامدهای نامطلوب فیزیولوژیک و روانی دارد. شواهدی مبنی بر اثربخشی رویکردهای خانوادهمحور وجود دارد؛ با این حال تأثیر حضور برنامهریزیشدهی خانواده بر کیفیت خواب کمتر بررسی شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر ملاقات زمانبندیشدهی خانواده بر کیفیت خواب بیماراندر بخش های مراقبت ویژهانجام شد. روشها: این پژوهش نیمهتجربی روی ۷۰ بیمار بزرگسالبخش مراقبت ویژه(۳۵ مداخله، ۳۵ کنترل) در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام شد. گروه کنترل ملاقات روتین بخش را دریافت کرد؛ در گروه مداخله علاوه بر روال روتین، ملاقات برنامهریزیشدهی خانواده بهمدت ۳ روز و روزانه دو نوبت ۲۰ دقیقهای اجرا شد. کیفیت خواب با نسخهی فارسی بازساختهی مقیاس ورن و اسنایدر–هالپرنسنجیده شد که روایی و پایایی آن در جمعیت ایرانی تأیید شده است (آلفای کرونباخ=۰٫۸۳؛ پایایی دونیمه=۰٫۷۰). برای مقایسهی نهایی، تحلیل کوواریانسبا کنترل نمره ی پیشآزمون و کووارییتهای سن، جنس، GCS، سیگار، سابقهی مصرف داروی خوابآور و مواد مخدر بهکار رفت. کد اخلاق: IR.ZAUMS.REC.1399.063. یافتهها: گروهها در شروع مطالعه از نظر متغیرهای دموگرافیک و بالینی همتراز بودند. میانگین ±انحراف معیار کیفیت خواب پیشآزمون در کنترل ۱٫۱۰±۶٫۰۵ و در مداخله ۱٫۰۹±۶٫۱۱ بود و پسآزمون بهترتیب ۱٫۱۴±۶٫۰۸ و ۱٫۰۲±۷٫۳۵ گزارش شد .درانکوا، اثر اصلی گروه معنادار بود F(1,63)=6.27؛ p=0.015؛ η² جزئی=0.091) و نشان داد پس از تعدیل کووارییتها، نمرهی کیفیت خواب در گروه مداخله بهطور معناداری بالاتر از کنترل است. نمرهی پیشآزمون نیز پیشبین معنادار پیامد بود (p=0.020). نتیجهگیری: ملاقات برنامهریزیشدهی خانواده دربخش مراقبت ویژهکیفیت خواب بیماران را بهصورت معنادار و با اندازهی اثر متوسط بهبود میدهد؛ این مداخلهی کمهزینه و قابلاجرا میتواند بهعنوان جزء مکمل مراقبت خانوادهمحوربه کار رود.
salar A, rigi F, azizi M, rezvaniamin M, Yousefian miandoab N. Effect of Scheduled Family Visiting on Sleep Quality in ICU Patients: A Quasi-Experimental Study. IJNR 2026; 21 (1) :77-87 URL: http://ijnr.ir/article-1-3082-fa.html
سالار علیرضا، ریگی فاطمه، عزیزی مریم، رضوانی امین مهدی، یوسفیان میاندواب نازنین. تأثیر ملاقات برنامهریزیشده ی خانواده بر کیفیت خواب بیماران بستری در بخش مراقبت ویژه : یک مطالعه ی نیمهتجربی. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1405; 21 (1) :77-87