fa بررسی رابطه ویژگی‌های شغلی و سطح استرس شغلی در پرستاران بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی کردستان پرستاری nursing مدیریت پرستاری Nursing Management and Administration مقدمه: استرس شغلی شرایطی است که در محیط کار به عنوان بخشی از ایفای نقش کارمندی به وجود آمده و نیازمند پاسخ‌های سازگارانه است و امروزه به یکی از بخش‌های مورد توجه حرفه پرستاری تبدیل شده است. از جمله مهم‌ترین عوامل ایجادکننده استرس شغلی ویژگی آن شغل از جمله ماهیت، تنوع، اهمیت، آزادی عمل در کار و بازخورد است این مطالعه با هدف بررسی رابطه ویژگی‌های شغلی و سطح استرس شغلی پرستاران بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی کردستان انجام گرفت. روش: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- تحلیلی بود که به روش مقطعی بر روی کلیه پرستاران شاغل در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی کردستان (297 نفر) به صورت سرشماری انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه سه قسمتی ویژگی‌های دموگرافیک، پرسشنامه «شناخت شغل جان واگنر» و پرسشنامه «استرس شغلی استایمر» بود که به صورت خودگزارش‌دهی تکمیل گردید. علاوه بر گزارش پایایی و روایی ابزارهای مورد استفاده در کشورمان، همبستگی بین آیتم‌های پرسشنامه شناخت شغل 86/0 و آیتم‌های استرس شغلی 82/0 با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به دست آمد. اطلاعات با استفاده از نرم‌افزار SPSS v.16 و آزمون‌های آماری association linear-by-linear و 2 و رگرسیون رتبه‌ای مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که 7/72% واحدهای پژوهش مؤنث، 6/59% متأهل،‌ 6/64% کمتر از 5 سال سابقه کار به عنوان پرستار داشته و 3/33% در بخش‌های ویژه مشغول به کار بوده و 9/87 آن‌ها دارای مدرک تحصیلی کارشناسی بوده‌اند. 5/53% توان بالقوه انگیزشی (MPS) پایین و استرس شغلی 6/64% واحدهای مورد پژوهش در سطح متوسط بوده و رابطه آماری بین آن‌ها معناداری بود (05/0p<) و از میان ویژگی‌های شغلی تنوع (001/0p<) و ماهیت شغلی (001/0p<)، بازخورد شغلی (01/0p<) و آزادی عمل در کار (02/0p<) با میزان استرس شغلی رابطه معنادار داشتند. از میان متغیرهای دموگرافیک سن، جنس و میزان تحصیلات با میزان استرس شغلی ارتباط معنادار آماری داشتند (05/0p<). مدل رگرسیون تأثیر متغیرهای مؤثر بر استرس شغلی را نشان داد که آزادی عمل در کار از نظر تأثیر بر استرس شغلی دارای بیشترین تأثیر بوده است و بعد از آن ماهیت شغلی و سپس بازخورد بیشترین تأثیر را بر استرس شغلی داشته‌اند. نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان داد که ارتباط معناداری میان ویژگی‌های شغل و سطح استرس شغلی پرستاران وجود دارد لذا مدیران باید با افزایش آزادی عمل در کار، مشخص کردن ماهیت شغلی و ارایه بازخوردهای مناسب درصدد طراحی مجدد شغل جهت هر چه چالشی‌تر کردن، برانگیزاننده‌تر کردن و رضایت بخش‌تر کردن شغل پرستاران برآیند. Introduction: Job stress is condition in work as part of role playing and need to adaptive responses job stress is one of attention part of nursing profession and some of most important reasons of job stress are the characteristic of job for example task identity, skill variety, task significance, autonomy and feedback. The purpose of this study was to investigation relationship between job characteristic and job stress in nurses of KUMS educational hospitals. Methods: This study was descriptive correlated (cross-sectional), 297 participants in census method recruited from KUMS educational hospitals nurses. Demographic information, job diagnostics surveys (JDS) and job stress (Stimer) were measured by self-report questionnaire.The validity and reliability of these questionnaires approved in the earlier researches. As well as, internal consistency were 0.86 for Job diagnostics surveys and 0.82 for job stress by alpha Cronbach. Then information analyzed by statistical tests such as association linear-by-linear, 2 and ordinal regression by SPSS 16. Results: 72.7% of participants were female, 59.6% married, 64.6% employed under 5 year, 33.3% work in critical wards and 87.9% were registered nurse. Motivational Potential Score (MPS) of 53.5% was low, job stress 64.6% was middle and the relation between MPS and job characteristics (skill variety (P<0.001), task identity (P<0.001), autonomy (P<0.02) and feedback (P<0.1)), age, sex and education level with job stress was statistically significant (P<0.05). Regression model of relational variables with job stress show that the autonomy was the most effective determinant on the job stress then task identity and feedback. Conclusion: This study showed relation between job characteristic and job stress in nurses so hospital managers must increase autonomy, identifying task identity and give proper feedbacks to redesign job and make nursing more challengeable, motivational and satisfying. ویژگی‌های شغلی، استرس شغلی، پرستار Job characteristic, job stress, nurses 54 63 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-1-77&slc_lang=fa&sid=1 abeedollah faraji عبیداله فرجی 1370031947532846006650 1370031947532846006650 No zabol ums د ع پ زابل sina valiee سینا ولیئی valiee@muk.ac.ir 1370031947532846006651 1370031947532846006651 Yes kordestan ums د ع پ کردستان golrokh mazidi گلرخ مزیدی 1370031947532846006652 1370031947532846006652 No kordestan ums د ع پ کردستان abbasali ramazanh عباسعلی رمضانی 1370031947532846006653 1370031947532846006653 No zabol ums د ع پ زابل mostafa rezaee farahani مصطفی رضایی فراهانی 1370031947532846006654 1370031947532846006654 No tehran ums د ع پ تهران