fa تأثیر رفلکسولوژی پا بر میزان ناتوانی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن مراجعه‌کننده به بخش فیزیوتراپی بیمارستان بقیه الله شهر تهران پرستاری nursing پرستاری توانبخشی Rehabilitation Nursing مقدمه: کمردرد یکی از مشکلات جوامع مختلف است. کمردرد اثرات زیادی بر جنبه‌های مختلف زندگی به جا می‌گذارد. لذا از روش‌های مختلفی جهت تسکین آن استفاده می‌گردد. رفلکسولوژی پا سبب کاهش درد و ناتوانی می‌شود. لذا پژوهشی به منظور تأثیر رفلکسولوژی پا بر ناتوانی بیماران مبتلا به کمردرد صورت گرفت. روش: یک مطالعه نیمه تجربی و سه گروهه برروی 150 مرد مبتلا به کمردرد مراجعه‌کننده به بخش فیزیوتراپی بیمارستان بقیه‌الله تهران انجام شد. نمونه‌ها ابتدا براساس نمونه‌گیری مبتنی بر هدف و مشخصات واحدهای مورد پژوهش وارد مطالعه شده و سپس به صورت تخصیص تصادفی در یکی از سه گروه (انجام رفلکسولوژی پا در نقطه واقعی به مدت سه جلسه یک هفته در میان)، شاهد (بدون مداخله) و پلاسبو (انجام رفلکسولوژی پا با فشار کم در همه نقاط به مدت سه جلسه یک هفته در میان) قرار گرفتند. اطلاعات توسط پرسشنامه دموگرافیک و مقیاس ناتوانی رولاندموریس جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از SPSS v.18 و آزمون‌های وایانس و کای‌اسکوئر انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین ناتوانی قبل از مداخله در سه گروه تفاوت معناداری نداشت (05/0<p). اما پس از مداخله آزمون آماری واریانس یک طرفه نشان داد میانگین ناتوانی در هر سه گروه پس از مداخله کاهش یافت (05/0>p). نتیجه‌گیری: طبق نتایج پژوهش رفلکسولوژی پا در کاهش ناتوانی در بیماران مبتلا به کمردرد مؤثر است. لذا پیشنهاد می‌شود پرستاران از رفلکسولوژی پا جهت کاهش ناتوانی در بیماران مبتلا به کمردرد استفاده کنند. Introduction: Low back pain is a complaint in communities. Low back pain has negative effects on different aspects of the patient, s lives. Different methods used for reduction effects. Foot reflexology causes pain and disability reduction. This study conducted to examines effects of foot reflexology on disability in patients with low back pain. Methods: This study was clinical trial study and 3 groups. This study conducted 150 men with low back pain returnee to Baghiatallah hospital in Tehran. First men patients were selected by purposive sampling and then they with random allocation method had been divided into three groups: Experimental (foot reflexology was applied in real points once a week for three week), placebo (sham foot reflexology was applied low pressure in all points once a week for three weeks) and control (without any intervention). Dates were collected by demographic questionnaire and Roland-Morris Disability Questionnaire. For analyze of data used SPSS v.18 and variance q squre. Results: The results indicated that disability before intervention in 3 groups not differences significant (P>0.05) but after intervention Variance showed mean of disability reduced in three groups (P<0.05). Conclusion: In conclusion, the study showed foot reflexology effects of reduction of disability. So proposes for nurses to use foot reflexology for reduction of disability in patients with low back pain. کمردرد مزمن، رفلکسولوژی پا، ناتوانی، پرستار Chronic low back pain, food reflexology, disability, nurse 73 79 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-1-109&slc_lang=fa&sid=1 M Rezvani Amin مهدی رضوانی امین 1370031947532846007497 1370031947532846007497 No Zahedan of Medical University دانشگاه علوم پزشکی، زاهدان A Jalalodini عالیه جلال الدینی jyazgol@yahoo.com 1370031947532846007498 1370031947532846007498 Yes Zahedan of Medical University دانشگاه علوم پزشکی زاهدان N Yosefian نازنین یوسفیان 1370031947532846007499 1370031947532846007499 No Zahedan of Medical University دانشگاه علوم پزشکی زاهدان M Nazem Zadeh مهشید ناظم زاده 1370031947532846007500 1370031947532846007500 No Zahedan of Medical University دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Z Pournamdar زهرا پورنامدار 1370031947532846007501 1370031947532846007501 No Zahedan of Medical University دانشگاه علوم پزشکی زاهدان