fa تبیین مفهوم مراقبت در متون اسلامی و تفاوت آن با مفهوم مراقبت در تئوری‌های مراقبتی پرستاری پرستاری nursing روانپرستاری و پرستاری بهداشت روانی Psychiatric and Mental Health Nursing مقدمه: مراقبت یکی از مهم‌ترین مفاهیم رشته پرستاری است و تعریف آن وابستگی زیادی به پارادایم فکری جامعه اسلامی- ایرانی ما دارد. بنابراین ضروری است تا این مفهوم جهت کاربرد در پرستاری با توجه به متون اسلامی تعریف شود. لذا این مطالعه با هدف تبیین مفهوم مراقبت براساس متون اسلام انجام شده است و تفاوت آن با تئوری‌های مراقبتی در پرستاری مقایسه شده است. روش: مفهوم مراقبت در متون اسلامی با روش تحقیق موضوعی قرآن و روایات استخراج شد. سپس با تئوری‌های واتسون و پارسه مقایسه گردید. یافته‌ها: مراقبت در اسلام در ابعاد مراقبت خدا از انسان- مراقبت انسان از انسان- مراقبت انسان از خود و مراقبت محیط از انسان تعریف شده است. همه انسان‌ها وظیفه دارند از یکدیگر مراقبت نمایند و در این فرآیند مراقبت به تعالی می‌رسند از طرفی انسان وظیفه دارد بنا بر فطرت الهی برای بالفعل شدن قوای بالقوه فطری‌اش از خود نیز مراقبت کند و محیط بنابر دستور خداوند خدمتگزار انسان در این مسیر است همه این امور تحت سرپرستی و مراقبت الهی و بنابر اصل ربوبیت الهی انجام می‌گردد. نتیجه‌گیری: مراقبت اسلامی نوعی حالت درون‌زاد و در راستای بالفعل نمودن فطرت انسان است. در حالی که در نظریه‌های مراقبتی، مراقبت نوعی حالت برون‌زاد و نسبی دارد. یعنی آنچه سبب طراحی مداخلات مراقبتی می‌شود حرکت براساس تعاملات و تجربیات انسان با جهان است در حالی که در تعریف حاضر اگرچه توجه به تجربیات و تعاملات انسان و جهان معتبر دانسته شده است ولی آنچه تعیین‌کننده نهایی است حرکت بر بنای فطرت انسانی است و طراحی مداخلات پرستاری باید بر این اساس صورت گیرد. بنابراین در مراقبت اسلامی تمرکز مراقبت، بر حرکت و تعالی انسان به سوی خدا است. ولی در نظریه‌های مراقبتی، مراقبت و تعالی انسان براساس تجربیاتش با محیط و با محوریت انسان است. Introduction: Care is one of the most important concepts in nursing. Concept of care is dependent on philosophy of community then in this research we defined of care concept based on Islam and explain of different of it with caring theories. Method: The concept of care was done with subjective research in Islamic documents. Results: Care in Islam has four dimensions: - care’s God from human- care’s from human of self- care of human from human- care’s environment from human. All of humans must be cared of each others.In this process they become excellent. Then human must be cared of self based on God’s order and environment is servant of human. All of the event and experience in human’s life is under view of God’s orders. Conclusion: In Islam care has origin in human nature and is internal agent and try to be actually all of potential’s nature. In caring theories care is external agent and planned based on experiences and interactions of human with universe. InIslam experiences and interactions with universe are valid. But moving based on human’s nature is more important and nursing implementation must be done based on nature of human. اسلام، پرستاری، مراقبت، تحقیق موضوعی قرآن کریم Islam, care, nursing, comparative research, subjective research, parse’s theory, Watson’s theory 48 61 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-1-153&slc_lang=fa&sid=1 AS Sadat Hoseini اکرم السادات سادات حسینی ashoseini@tums.ac.ir 1370031947532846008907 1370031947532846008907 Yes A Khosropanah عبدالحسین خسروپناه 1370031947532846008908 1370031947532846008908 No R Negarandeh رضا نگارنده 1370031947532846008909 1370031947532846008909 No