fa بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر خودکارآمدی تغذیه‌ای در پیشگیری از پوکی استخوان در دختران نوجوان پرستاری nursing پرستاری بهداشت جامعه Community Health Nursing <p dir="RTL"><strong>مقدمه</strong><strong>:</strong> استئوپروز شایع‌ترین بیماری متابولیک استخوان است که با کاهش تودهی استخوانی و تغییر ساختمان میکروسکوپیک نسج استخوان تظاهر می‌کند و به دنبال خود افزایش شکنندگی و حساسیت استخوان را در بر دارد. تغذیهی صحیح و اصلاح عادات غذایی نادرست نقش بسیار مهمی را در کاهش ابتلا به این بیماری ایفا می‌کند که این امر جز با آموزش صحیح و هدفمد امکان پذیر نیست. نظر به اهمیت جایگاه آموزش‌های پیشگیرانه در سنین نوجوانی، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر خودکارآمدی تغذیه‌ای در پیشگیری از پوکی استخوان در دختران نوجوان صورت گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار</strong><strong>:</strong> در این مطالعهی نیمه تجربی که در سال 92 انجام شد تعداد 106 نفر از دختران مراجعه کننده به فرهنگسرای بهاران و سلمان فارسی به طور تصادفی ساده به دو گروه آزمون (53) و کنترل (53) تقسیم شدند. داده‌ها به صورت پیش آزمون و پس آزمون توسط پرسش نامه‌ای پژوهشگر ساخته که روایی و پایایی آن مورد سنجش قرار گرفته است جمع آوری شد. پرسش نامه در سه بخش، بخش اول اطلاعات دموگرافیک، بخش دوم مدل اعتقاد بهداشتی و بخش سوم خودکارآمدی تغذیه‌ای طراحی شد. پس از انجام پیش آزمون در دو گروه، مداخله ی آموزشی در طی 4 جلسه آموزشی 1 ساعته برای گروه آزمون انجام گرفت، داده‌ها با نرم افزار <span dir="LTR">SPSS v.16</span> و آزمون تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> قبل از مداخله میانگین و انحراف معیار خودکارآمدی در گروه آزمون و کنترل به ترتیب 45/9 &plusmn; 58/97 و 53/10 &plusmn; ۹۶ بود و اختلاف معناداری بین نمره ی خودکارآمدی تغذیه‌ای در قبل از مداخله وجود نداشت. پس از انجام مداخله ی آموزشی میانگین نمره ی خودکارآمدی تغذیه‌ای در گروه آزمون به ۱۰۵٫۲۸ افزایش یافت. مقایسه میانگین خودکارآمدی تغذیه‌ای قبل و بعد از آموزش، نشان دهنده ی اختلاف معنادار در هر دو گروه (05/0 > <span dir="LTR">P</span>) و تأثیر گذار بودن آموزش در ارتقاء خودکارآمدی تغذیه‌ای در گروه مداخله است. نتایج در قسمت اجزای مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت درک شده, شدت درک شده، منافع درک شده، موانع درک شده) نیز بعد از آموزش در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش معناداری را نشان داد (001/0 > <span dir="LTR">P</span>).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> مطالعه ی حاضر نشان داد یک مدل رفتاری مانند الگوی اعتقاد بهداشتی، می‌تواند چارچوبی مناسب برای پیش برد اهداف آموزشی در زمینه ی خودکارآمدی تغذیه‌ای در پیشگیری از پوکی استخوان باشد و بر احتمال رسیدن به اهداف آموزشی، بیافزاید.</p> <p align="center"></p> <p><strong>Introduction:</strong> Osteoporosis is the most common metabolic bone disorder that is characterized by decreased bone mass and changed microscopic architecture of bone tissue. Ultimately, these processes increase fragility of bone and induce pathologic fracture. Healthy nutrition and change of incorrect habits of nutrition play a significant role in reducing incidence and prevalence of osteoporosis. These goals will be impossible except with proper education. Considering the importance of preventive education in adolescence, this study was performed to determine the effect of health education, based on health belief model, on self-efficacy in prevention of osteoporosis in female adolescents.</p> <p><strong>Methods:</strong> In this quasi-experimental study, 106 adolescent females were randomly allocated to two experimental (53) and control (53) groups. They were evaluated in two phase (pre-intervention and immediately after the intervention). The data were collected using a new questionnaire, the validity and reliability of which was investigated (P = 0.81). The questionnaire included three parts: demographic information, health belief model and nutritional self-efficacy. After the pre-test, the intervention was performed for the case group during four sessions that lasted one hour. Information was analyzed by statistic methods (Covariance analysis) (SPSS v.16).</p> <p><strong>Results:</strong> There was a significant difference in the mean self-efficacy score before and after the intervention in the case group (P < 0.001). There was a significant difference between the intervention and control group, after the intervention, in the following items, perceived susceptibility, perceived benefits, and perceived barriers (P < 0.001).</p> <p><strong>Conclusions:</strong> Results of this study showed that behavioral models, such as the health belief model, could provide a framework for improvement of education in the field of nutritional efficacy for the prevention of osteoporosis.</p> <p></p> آموزش. مدل اعتقاد بهداشتی, خودکارآمدی, پوکی استخوان دختران نوجوان Education, Health Belief Model, Self-Efficacy, Osteoporosis 54 60 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-1-278&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Narjes Razavi سیده نرجس رضوی 13700319475328460012006 13700319475328460012006 No Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Zahra Rahnavard زهرا راهنورد zahra.rahnavard@gmail.com 13700319475328460012007 13700319475328460012007 Yes Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Marhamat Farahaninia مرحمت فراهانی نیا 13700319475328460012008 13700319475328460012008 No Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Amel Malehi Saki امل ساکی 13700319475328460012009 13700319475328460012009 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز .ایران