fa اثربخشی شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی زوجین مبتلا به دیابت نوع دو علوم رفتاری و روانی(روانشناسی، مددکاری و...) behavioral sciences روانپرستاری و پرستاری بهداشت روانی Psychiatric and Mental Health Nursing <strong>مقدمه</strong><strong>:</strong> به دنبال ابتلا به دیابت مشکلات جسمانی و روان‌شناختی بسیاری برای افراد مبتلا به وجود می‌آید که از جمله آنها ایجاد مشکلاتی در عملکرد خانواده و کاهش سازگاری زناشویی می‌باشد. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی بر عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی زوجین مبتلا به دیابت نوع دو انجام گرفت.<br> <strong>روش‌کار:</strong> طرح پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زوجین مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مراکز خدمات بهداشتی درمانی شهر تهران تشکیل داده و نمونه پژوهش نیز در برگیرنده 32 نفر از زوجینی بودند که یکی از آنها تشخیص دیابت نوع دو دریافت کرده و در روند درمان قرار داشتند. آزمودنی‌های پژوهش در بازه زمانی مهر تا اسفند سال 1396 به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و در دو گروه آزمایش (16نفر) و کنترل (16نفر) انتخاب تصادفی شدند. گروه آزمایش تحت مداخله با استفاده از درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی به مدت 8 جلسه قرار گرفته و داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌های عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی اسپاینر گردآوری شد. به منظور تحلیل داده‌ها از تحلیل کواریانس چند متغیره استفاده شده و داده‌ها به کمک نرم افزار تحلیل آماری <span dir="LTR">Spss v.22</span> تجزیه و تحلیل شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که بین میانگین نمره مولفه‌های عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی دو گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون تفاوت معناداری وجود داشته و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی موجب افزایش نمره کل عملکرد خانواده (05/0><span dir="LTR">P</span>، 078/3=<span dir="LTR">F</span>) و سازگاری زناشویی (05/0><span dir="LTR">P</span>، 520/4=<span dir="LTR">F</span>) در گروه آزمایش و در مرحله پس‌آزمون شده است.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به یافته‌های حاصل از پژوهش می‌توان اینطور بیان نمود که مداخلات روان‌شناختی همچون شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر عملکرد خانواده و سازگاری زناشویی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو اثرات سودمندی را برجای می‌گذارد. <strong>Introduction:</strong> Following diabetes, there are many physical and psychological problems for people with problems such as family functioning and reduced marital adjustment. The aim of this study was to determine the effectiveness of group-based cognitive therapy based on mind-awareness on family function and marital adjustment of couples with type <span dir="RTL">2 </span>diabetes<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Method:</strong> The present study was a semi experimental, pretest-posttest with control group. The statistical population of the study consisted of all couples with type <span dir="RTL">2 </span>diabetes who referred to health centers in Tehran and the sample included <span dir="RTL">32 </span>couples who had one of them diagnosis of type <span dir="RTL">2 </span>diabetes and were in the process of treatment. The subjects were selected during the period from October to March 2017 and assigned to two experimental groups (16 patients) and control (n = <span dir="RTL">16</span>). The experimental group was subjected to intervention using mind-cognitive-based cognitive therapy for <span dir="RTL">8</span> sessions and the data were collected using Family Performance and Marital Compliance Questionnaire. To analyze the data, multivariate covariance analysis was used and data were analyzed using SPSS v.<span dir="RTL">22 </span>statistical software<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results:</strong> The results of data analysis showed that there was a significant difference between the mean score of family function components and marital adjustment in the experimental and control groups in the post-test, and cognitive therapy based on mind-awareness increased the total score of family function (P <<span dir="RTL">0.05</span>; F = <span dir="RTL">078/3</span>) and marital adjustment (P <<span dir="RTL">0.05</span>, F = <span dir="RTL">520/4</span>) in the experimental group and in the post-test phase<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion:</strong> According to the findings of this study, psychological interventions such as cognitive therapy based on mind-awareness on family function and marital adjustment of patients with type <span dir="RTL">2 </span>diabetes have beneficial effects<span dir="RTL">.</span> شناخت درمانی گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی, عملکرد خانواده, سازگاری زناشویی, دیابت نوع دو Group Cognitive Therapy Based on Mindfulness, Family Function, Marital Adjustment, Type II Diabetes 68 75 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-4350-1&slc_lang=fa&sid=1 Soroush shahbeik سروش شاه بیک Soroushshahbeik@gmail.com 13700319475328460014648 13700319475328460014648 No Department of Psychology, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran. گروه روانشناسی، واحد آیت ا... آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران Fatemeh Taghavi Jourachi فاطمه تقوی جورابچی Nasiim.taghavii@gmail.com 13700319475328460014649 13700319475328460014649 No Department of Psychology, Sience And Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران farzaneh Abroshan فرزانه آب روشن F.Abroshan@gmail.com 13700319475328460014650 13700319475328460014650 Yes Department of Psychology, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran. گروه روانشناسی، واحد آیت ا... آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران Maryam Naseri مریم ناصری maryamnaseri231370@gmail.com 13700319475328460014651 13700319475328460014651 No Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran. گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران