fa بررسی تاثیر برنامه خود مدیریتی بر اساس مدل پنج- آ در میزان استرس، افسردگی و اضطراب بیماران تحت همودیالیز بیمارستان شهدای محمودآباد مازندران در سال1403 پرستاری nursing آموزش پرستاری Nursing Education چکیده: بیماران تحت درمان با همودیالیز, به علت درمان های دارویی متعدد و مشکلات گوناگون با عوارض متفاوتی مواجه می&shy;شوند. یک دسته از این عوارض اختلالات استرس، افسردگی و اضطراب است و یکی از روشهای کاهش این عوارض در بیماران تحت همودیالیز افزایش خودمراقبتی بیماران است. مدلهای مختلفی برای افزایش خود مراقبتی بیماران معرفی شده است که یکی از این مدلها مدل پنج آ است.&nbsp; لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر برنامه خود مدیریتی بر اساس مدل پرستاری پنج- آ در میزان استرس، افسردگی و اضطراب بیماران تحت همودیالیز بیمارستان شهدای محمودآباد مازندران در سال1403 انجام شده است.<br> روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه نیمه تجربی دو گروهی قبل و بعد است که روی 30 نفر از بیماران در دسترس تحت همودیالیز بالای 18 سال مراجعه کننده به بخش همودیالیز بیمارستان شهدای محمودآباد مازندران در سال 1403 که بر اساس تقسیم بلوکی روزهای زوج و فرد ( با در نظر گرفتن تعطیلی روزهای جمعه) به دو گروه تقسیم شدند، انجام گردید. برای انجام این مطالعه بیماران در گروه مداخله برای مدت دوازده هفته طی پنج مرحله طبق اهداف مطالعه و بر اساس مدل پنج آ تحت آموزش حضوری در&nbsp; سالن انتظار بخش دیالیز &nbsp;قرار گرفتند. ابزار گرد آوری داده ها شامل دو بخش پرسشنامه مشخصات دموگرافیک و&nbsp; پرسشنامه DASS-21 بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آزمون های آماری تی مستقل، تی زوجی، کای اسکوئر و آنکووا با استفاده از نرم افزار S.P.S.S نسخه 20 استفاده گردید.<br> یافته&shy;ها: &nbsp;یافته های مطالعه حاضر نشان داد که قبل از آموزش در گروه مداخله میانگین نمره استرس ( 2.39&plusmn; 14.00)، اضطراب( &nbsp;(2.58 &plusmn; 12.66) و افسردگی(2.60&plusmn;15.06) و در گروه کنترل میانگین نمره استرس ( 1.76&plusmn; 14.53)، اضطراب(&nbsp; (2.22 &plusmn; 11.33) و افسردگی(2.32&plusmn;16.53) &nbsp;بود و &nbsp;بین دو گروه مورد مطالعه تفاوت آماری معنی داری وجود نداشت(p<0.001)، اما پس از اتمام آموزش در گروه مداخله میانگین نمره استرس ( 1.59&plusmn; 9.86)، اضطراب(&nbsp; (1.66 &plusmn; 9.06) و افسردگی(1.51&plusmn;10.00) و در گروه کنترل میانگین نمره استرس ( 1.21&plusmn; 13.56)، اضطراب(&nbsp; (2.13 &plusmn; 12.00) و افسردگی(2.91&plusmn;16.26)&nbsp; بود که بین دو گروه مورد مطالعه تفاوت آماری معنی داری وجود داشت و این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (p<0.001).<br> نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که اجرای برنامه خود مراقبتی مبتنی بر مدل پنج- آ میتواند نمره استرس و اضطراب و افسردگی بیماران تحت همودیالیز را کاهش دهد. بنابراین به نظر می رسد به کار گیری مدل پنج-آ در سیستم سلامت به عنوان یک مداخله مؤثر، سریع، در دسترس و آسان می تواند در سلامت مددجویان، به ویژه سالمندان مؤثر باشد.<br> &nbsp; Introduction: Patients undergoing hemodialysis treatment face different complications due to various drug treatments and various problems. One of these side effects is stress, depression and anxiety disorders, and one of the ways to reduce these side effects in hemodialysis patients is to increase the self-care of the patients. Various models have been introduced to increase self-care of patients, and one of these models is the five-A model..Therefore, the present study was conducted with the aim of investigating the effect of a self-management program based on the Panj-A nursing model on the level of stress, depression and anxiety of patients undergoing hemodialysis in Mahmoudabad Martyrs Hospital, Mazandaran in 2024.<br> Methods: The present study is a semi-experimental study of two groups, before and after, which was conducted on 30 available hemodialysis patients over 18 years of age who referred to the hemodialysis department of Mahmoudabad Martyrs Hospital in Mazandaran in 1403, who were divided into two groups based on the block division of even and odd days (taking into account the holidays on Fridays). To conduct this study, the patients in the intervention group underwent face-to-face training in the waiting room of the dialysis ward for twelve weeks during five stages according to the study objectives and based on the five-A model. The data collection tool included two parts of the demographic characteristics questionnaire and the DASS-21 questionnaire. Descriptive statistics and independent t, paired t, chi-square and ANCOVA statistical tests were used for data analysis using S.P.S.S software version 20.<br> Results: The findings of the present study showed that before training in the intervention group, the average score of stress (14.00 &plusmn; 2.39), anxiety (12.66 &plusmn; 2.58) and depression (15.06 &plusmn; 2.60) and in the control group the average score of stress (14.53 &plusmn; 1.76), anxiety (11.33 &plusmn; 2.22) and depression (16.53 &plusmn; 2.32) which there was no statistical significance (p<0.001), but after completing the training, the average score of stress (9.86 &plusmn; 1.59), anxiety (9.06 &plusmn; 1.66) and depression (10.00 &plusmn; 1.51) in the intervention group and in the control group the average score of stress (13.56 &plusmn; 1.21), anxiety (12.00 &plusmn; 2.13) and depression (16.26 &plusmn; 2.91) which the differences was statistically significant (p<0.001).<br> Conclusion: The results of this study showed that the implementation of a self-care program based on the 5A model can reduce the stress, anxiety and depression scores of hemodialysis patients. Therefore, it seems that the use of the 5A model in the health system as an effective, quick, accessible and easy intervention can be effective in the health of patients, especially the elderly.<br> <br> &nbsp; خود مدیریتی, مدل پنج-آ , استرس, افسردگی, اضطراب, همودیالیز self-management, five-A model, stress, depression, anxiety, hemodialysis 101 112 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-731-6&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Fatemeh Kazemi سیده فاطمه کاظمی misskazemi478@gmail.com 13700319475328460027047 13700319475328460027047 No Islamic Azad Uiversity-Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد Mehrdad Azarbarzin مهرداد آذربرزین azar_mehrdad@yahoo.com 13700319475328460027048 13700319475328460027048 Yes Islamic Azad Uiversity-Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد Raziyeh Amini راضیه امینی raziyehamini90@gmail.com 13700319475328460027049 13700319475328460027049 No Islamic Azad Uiversity-Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد