fa اثربخشی مداخلات نوین پرستاری با تأکید بر راهکارهای مراقبت از راه دور و هوش مصنوعی در کنترل فشار خون پرستاری nursing پرستاری داخلی جراحی Medical Surgical Nursing مقدمه: فشار خون بالا به عنوان یک چالش سلامت عمومی و &laquo;اپیدمی خاموش&raquo;، یکی ازمهم ترین عوامل خطر قابل اصلاح در ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی و مرگ‌ومیر جهانی محسوب می‌شود. با توجه به گذار مراقبت‌ها به سمت رویکردهای بیمارمحور، نقش توسعه‌یافته پرستاران در مدیریت شواهد-محور این بیماری برجسته شده است.<br> مطالعه حاضر با هدف مرور سیستماتیک و سنتز شواهد منتشرشده در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، به‌منظور ارزیابی اثربخشی مداخلات پرستاری و مقایسه رویکردهای فناورانه بین‌المللی با متدهای مرسوم بومی بر شاخص‌های فشار خون سیستولیک (SBP) و دیاستولیک (DBP) انجام شد. انتخاب این بازه زمانی به دلیل افزایش چشمگیر مطالعات مرتبط با مداخلات مبتنی بر مراقبت از راه دور و هوش مصنوعی و نیاز به به‌روزرسانی مرورهای پیشین که تا سال ۲۰۲۳ را پوشش داده‌اند، صورت گرفت.<br> روش‌شناسی: این مرور سیستماتیک بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 طراحی گردید و به دلیل ناهمگونی بالینی و روش‌شناختی مطالعات، سنتز نتایج به‌صورت توصیفی و روایی انجام شد. جستجوی جامع در پایگاه‌های داده بین‌المللی شامل PubMed، Scopus، Web of Science، CINAHL و پایگاه‌های ملی SID و Magiran بر مقالات منتشر شده در بازه زمانی ژانویه ۲۰۲۴ تا سپتامبر ۲۰۲۵ متمرکز بود. معیارهای ورود شامل کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی شده (RCTs[1]) در جمعیت بزرگسال مبتلا به پرفشاری خون اولیه بود که پیامد مداخلات پرستاری را بر فشار خون گزارش کرده بودند. ارزیابی کیفیت متدولوژیک و خطر سوگیری با استفاده از ابزار[2] (RoB 2) انجام پذیرفت.<br> یافته‌ها: از مجموع ۸۹۰ رکورد شناسایی شده، ۴۵ مطالعه کارآزمایی بالینی (شامل ۲۷ مقاله انگلیسی و ۱۸ مقاله فارسی) با حجم نمونه کلی ۱۱,۰۰۰ شرکت‌کننده واجد شرایط ورود مرور سیستماتیک نهایی شناخته شدند. &nbsp;یافته‌ها نشان داد که در اغلب مطالعات، مداخلات پرستاری با کاهش تقریبی فشار خون سیستولیک در حدود ۴ تا ۶ میلی‌متر جیوه و کاهش فشار خون دیاستولیک در حدود ۲ تا ۳ میلی‌متر جیوه همراه بوده است. مقایسه توصیفی مطالعات نشان داد که مداخلات مبتنی بر هوش مصنوعی و مراقبت از راه دور در اغلب مطالعات، کاهش بیشتری در فشار خون سیستولیک نسبت به روش‌های آموزشی سنتی گزارش کرده‌اند.<br> نتیجه‌گیری: شواهد موجود در سال‌های ۲۰۲۴&ndash;۲۰۲۵ نشان می‌دهد که مداخلات پرستاری، به‌ویژه در قالب مراقبت از راه دور و ابزارهای هوش مصنوعی، می‌توانند به بهبود کنترل فشار خون کمک کنند. با این حال، تعمیم این یافته‌ها به سطح سیاست‌گذاری و اجرا در بافت‌های مختلف، نیازمند احتیاط و توجه به زیرساخت‌ها و زمینه‌های فرهنگی در راستای توانمندسازی پرستاران در مدیریت مبتنی بر فناوری بیماری‌ها ضروری است<br> &nbsp;<br> &nbsp; <div></div> <br> Introduction:Hypertension (HTN) is a major public health challenge and a &quot;silent epidemic,&quot; representing one of the most important modifiable risk factors for cardiovascular diseases and global mortality. With the shift toward patient-centered care, the expanded role of nurses in evidence-based management of this condition has become increasingly prominent.<br> This study aimed to conduct a systematic review and narrative synthesis of studies published between 2024 and 2025 to evaluate the effectiveness of nursing interventions and to compare international technology-driven approaches with conventional local methods on systolic (SBP) and diastolic (DBP) blood pressure outcomes. The selected time frame was chosen due to a notable increase in studies focusing on Telehealth and Artificial Intelligence interventions and the need to update previous reviews covering literature up to 2023.<br> Methods: This systematic review was designed according to the PRISMA 2020 guidelines. Due to clinical and methodological heterogeneity, the results were synthesized narratively. A comprehensive search was conducted in international databases including PubMed, Scopus, Web of Science, CINAHL, as well as national databases SID and Magiran, focusing on articles published between January 2024 and September 2025. Inclusion criteria were randomized controlled trials (RCTs) in adult populations with primary hypertension that reported blood pressure outcomes following nurse-led interventions. Methodological quality and risk of bias were assessed using the Revised Cochrane Risk of Bias (RoB 2) tool.<br> Findings: Out of 890 identified records, 45 RCTs (27 English and 18 Persian) with a total sample size of 11,000 participants met the inclusion criteria. Most studies reported reductions in systolic (approximately 4&ndash;6 mmHg) and diastolic (approximately 2&ndash;3 mmHg) blood pressure following nursing interventions. Subgroup analysis indicated that interventions based on Artificial Intelligence and Telehealth generally resulted in greater reductions in systolic blood pressure compared to traditional educational models. Local studies also showed notable benefits in promoting self-care and cultural adherence.<br> Conclusion: Evidence from 2024&ndash;2025 indicates that nursing interventions, particularly those delivered through Telehealth and Artificial Intelligence platforms, can improve blood pressure control. However, generalization of these findings across different settings requires caution and attention to infrastructure and cultural context to empower nurses in technology-assisted disease management<br> <br> &nbsp; کلیدواژه‌ها: پرستاری, پرفشاری خون, مراقبت از راه دور, هوش مصنوعی, خودمراقبتی, مرور سیستماتیک. Nursing, Hypertension, Telehealth, Artificial Intelligence, Self-care, Systematic review 73 85 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-6122-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadamin Sadreddini محمدامین صدرالدینی amin1998sadr@gmail.com 13700319475328460027580 13700319475328460027580 Yes Community Health Research Center, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات سلامت جامعه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران