Iranian Journal of Nursing Research

en بررسی مقایسه‌ای عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده فرزندآوری از دیدگاه زنان و مردان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اهواز A Comparative Study of Facilitating and Barrier Factors of Childbearing from the Perspectives of Women and Men Attending Health Care Centers in Ahvaz پرستاری nursing پرستاری بهداشت جامعه Community Health Nursing مقدمه: فرزندآوری یکی از مهم ترین تصمیم گیری ها در خانواده است که مجموعهای از عوامل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاستهای جمعیتی را تحت تاثیر قرار میدهد. کاهش نرخ باروری به زیر سطوح جایگزینی در ایران به یکی از دغدغه های اصلی سیاست گذاران سلامت و جمعیت تبدیل شده است. لذا این پژوهش با هدف مقایسه عوامل تسهیل کننده و بازدارنده فرزندآوری از دیدگاه زنان و مردان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی - درمانی شهر اهواز انجام شد. روش کار: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به‌صورت مقطعی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. تعداد ۴۰۰ فرد متأهل شامل ۲۰۰ زن و ۲۰۰ مرد مراجعه‌کننده به ۱۰ مرکز بهداشتی-درمانی منتخب شهر اهواز، با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی وارد مطالعه شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه طاووسی و همکاران (۱۳۹۵) شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی و ۵۹ گویه مرتبط با فرزندآوری جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون‌های t مستقل، تحلیل واریانس یک‌طرفه و کای‌دو تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین سن مردان و زنان به ترتیب 36/86 و 32/46 سال بود. تحصیلات اکثر شرکتکنندگان، در سطح دانشگاهی (45%) بود. اکثر شرکتکنندگان شاغل (53/5%) بوده و درآمدی در سطح متوسط (66/5%) داشتند. در زنان سه عامل "پایین آمدن هزینه های درمان ناباروری"، "مشکل شدن فرزندآوری با بالا رفتن سن" و "نقش کاهش درد و عارضه بارداری و زایمان" و در مردان سه عامل "پایین آمدن هزینه های درمان ناباروری"، "توانایی شیردادن" و "تاثیر مثبت داشتن فرزند در استحکام زندگی" از مهمترین عوامل تسهیل کننده فرزندآوری بودند. عوامل«نگرانی درباره تأمین آینده تحصیلی و شغلی فرزندان»، «افزایش مشکلات اقتصادی» و «نداشتن مسکن مناسب» در زنان و «نگرانی درباره تأمین آینده تحصیلی و شغلی فرزندان»، «افزایش مشکلات اقتصادی» و «نداشتن درآمد کافی» در مردان، مهم‌ترین عوامل بازدارنده فرزندآوری بودند. مقایسه پاسخ‌ها نشان داد که در 15 گویه از عوامل تسهیل‌کننده و 14 گویه از عوامل بازدارنده، تفاوت آماری معناداری بین زنان و مردان وجود داشت (P≤ 0/05). نتیجه گیری: یافته‌ها نشان داد عوامل اقتصادی و نگرانی درباره آینده فرزندان از مهم‌ترین عوامل مرتبط با تصمیم فرزندآوری هستند و برخی عوامل جمعیت‌شناختی نیز با تمایل و عدم تمایل به فرزندآوری ارتباط دارند. بنابراین، مداخلات مرتبط با فرزندآوری باید ضمن توجه به عوامل اقتصادی و آینده‌نگر، تفاوت‌های زنان و مردان را نیز در نظر بگیرند. در این راستا، ایجاد امنیت شغلی، آینده تحصیلی و بهبود وضعیت معیشتی، با در نظر گرفتن نیازهای متمایز زنان و مردان، می تواند راهکار موثری در رفع این مشکل باشد. واژههای کلیدی: فرزندآوری، عوامل تسهیل کننده فرزندآوری، عوامل بازدارنده فرزندآوری.   Introduction: Childbearing is one of the most important decisions within a family and is influenced by a range of cultural, economic, and social factors as well as population policies. The decline in fertility rates below replacement level in Iran has become a major concern for health and population policymakers. Therefore, this study was conducted to compare the facilitating and inhibiting factors of childbearing from the perspectives of women and men attending health centers in Ahvaz. Methods: This descriptive-analytical cross-sectional study was conducted in 1404. A total of 400 married individuals, including 200 women and 200 men attending 10 selected health centers in Ahvaz, were recruited using random cluster sampling. Data were collected using the questionnaire developed by Tavousi et al. (1395), which included demographic characteristics and 59 items related to childbearing. Data were analyzed using SPSS version 26 and the independent-samples t-test, one-way analysis of variance, and chi-square test. Results: The mean ages of men and women were 36.86 and 32.46 years, respectively. Most participants had university-level education (45%), were employed (53.5%), and had a moderate income level (66.5%). Among women, the three most important facilitating factors were “lowering the cost of infertility treatment,” “increasing difficulty of childbearing with advancing age,” and “reducing the pain and complications of pregnancy and childbirth.” Among men, the three most important facilitating factors were “lowering the cost of infertility treatment,” “the ability to breastfeed,” and “the positive effect of having a child on marital stability.” The most important inhibiting factors among women were “concerns about providing for children’s future educational and occupational needs,” “increasing economic problems,” and “lack of suitable housing,” whereas among men they were “concerns about providing for children’s future educational and occupational needs,” “increasing economic problems,” and “insufficient income.” Comparison of responses showed statistically significant differences between women and men in 15 facilitating and 14 inhibiting items (P ≤ 0.05). Discussion and Conclusion: The findings showed that economic factors and concerns about children’s future were among the most important factors associated with childbearing decisions, and some demographic factors were also associated with the desire or reluctance to have children. Therefore, childbearing-related interventions should consider economic and future-oriented factors while also addressing differences between women and men. In this regard, enhancing job security, ensuring children’s educational future, and improving living conditions, while considering the distinct needs of women and men, may be an effective approach to addressing this issue. Keywords: Childbearing, Facilitating Factors of Childbearing, Inhibiting Factors of Childbearing فرزندآوری, باروری Childbearing, Fertility 0 0 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-6182-1&slc_lang=en&sid=1 Hossein Komeili Sani حسین کمیلی ثانی komeili-h@ajums.ac.ir No Department of Psychiatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه روانپرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه جندی شاپوراهواز ، اهواز، ایران Bahman Dasht Bozorgi بهمن دشت بزرگی bahnurse@ajums.ac.ir No Department of Psychiatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه روانپرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه جندی شاپوراهواز ، اهواز، ایران mohammad Hossein Haghighizadeh محمد حسین حقیقی زاده haghighy-mh@ajums.ac.ir No Department of Epidemiology and Statistics, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Fatemeh Ahmadi فاطمه احمدی fateme.ahmadi1754@gmail.com Yes Department of Psychiatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه روانپرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه جندی شاپوراهواز ، اهواز، ایران