Iranian Journal of Nursing Research

fa کاوش چالش های سواد اطلاعاتی پرستاران شاغل در بخش های ویژه: یک مطالعه کیفی An Exploration of Information Literacy Challenges among Nurses in Intensive Care Settings: A Qualitative Study پرستاری nursing تحقیقات کیفی qualitative research مقدمه: سواد اطلاعاتی به عنوان شایستگی حیاتی برای پرستاران، به ویژه در بخش های مراقبت ویژه که با شرایط بحرانی و نیاز به تصمیم گیری سریع و مبتنی بر شواهد مواجه هستند، شناخته می شود. با وجود اهمیت آن، شکاف قابل توجهی بین انتظارات و توانایی واقعی پرستاران در این زمینه وجود دارد. این مطالعه با هدف کاوش چالش ها و نیازهای سواد اطلاعاتی پرستاران شاغل در بخش های ویژه از دیدگاه خود آنان انجام شد. روش کار:  این پژوهش، بخش کیفی یک مطالعه ترکیبی از نوع متوالی اکتشافی بود که با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. 15 مشارکت کننده به روش نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع از میان پرستاران شاغل در بخش های ویژه (ICU، CCU، اورژانس) بیمارستان های منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و عمیق جمع آوری و تا رسیدن به اشباع داده ها ادامه یافت. تحلیل داده ها همزمان با جمع آوری و با استفاده از روش گرانهایم و لاندمن (۲۰۰۴) انجام شد. تحلیل مصاحبه ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA نسخه 20 انجام شد. یافته‌ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج ۲۱۴ کد اولیه شد که در قالب ۱2 زیر طبقه و ۳ طبقه اصلی  دسته بندی گردید. طبقات اصلی شامل: 1- موانع فردی (ضعف در مهارت جستجوی نظام مند و پیشرفته، محدودیت زمانی ناشی از فشار کاری، خودکارآمدی پایین در بکارگیری اطلاعات، تردید نسبت به صحت منابع، ضعف در سواد دیجیتال و فناوری اطلاعات و ضعف در ارزیابی و تشخیص اطلاعات مستند و معتبر) 2- موانع سازمانی (ضعف زیر ساخت های ارتباطی و اینترنت، محدودیت دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی، عدم برگزاری کارگاه های توانمند سازی و نبود کتابدار یا مشاور اطلاعاتی) و 3- موانع حرفه ای (ضعف نظام آموزش مبتنی بر شواهد و عدم نگرش و فرهنگ حرفه ای نسبت به استفاده از شواهد) بود. نتیجه‌گیری: پرستاران شاغل در بخش‌های ویژه با مجموعه‌ای درهم ‌تنیده از چالش‌های فردی، سازمانی و حرفه‌ای در حوزه‌ی سواد اطلاعاتی مواجه هستند که به‌ طور مستقیم بر کیفیت مراقبت مبتنی بر شواهد تأثیر می‌گذارد. یافته‌ها بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات هدفمند و چند سطحی شامل آموزش عملی مهارت‌های جستجوی پیشرفته، بهبود زیرساخت‌های فناوری، و بازنگری در برنامه‌های درسی پرستاری تأکید دارد تا شکاف بین شایستگی‌های ادراک ‌شده و  بالفعل پرستاران کاهش یابد. اجرای این راهکارها می‌تواند پرستاران را برای مشارکت فعال‌تر در تصمیم‌گیری‌های بالینی مبتنی بر شواهد توانمند ساخته و در نهایت به ارتقای کیفیت و ایمنی مراقبت از بیماران منجر شود.     Introduction: Information literacy is recognized as a fundamental competency for nurses, particularly those working in intensive care settings, where rapid evidence-based decision-making is essential. Despite its recognized importance, a considerable gap remains between the expected and actual information literacy competencies of nurses. This study aimed to explore, in depth, the information literacy challenges and needs of nurses working in special care units from their own perspectives. Methods:  This study constituted the qualitative phase of a sequential exploratory mixed-methods design and was conducted using a conventional content analysis approach. Participants were recruited through purposive sampling with maximum variation from nurses working in special care units ICU, CCU and Emergency Departments of selected hospitals affiliated with Tehran University of Medical Sciences. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews and continued until data saturation was achieved (15 interviews). Data were analyzed concurrently with data collection using the Graneheim and Lundman (2004) approach. The interview data were analyzed using MAXQDA (Version 20) software.. Results:  Data analysis resulted in the extraction of 214 initial codes, which were categorized into 3 main categories and 12 subcategories. The main categories included: 1- Individual barriers (deficiencies in systematic and advanced search skills, time constraints due to workload, low self-efficacy in information utilization, skepticism regarding the accuracy of sources, limited digital and information technology literacy, and weaknesses in evaluating and identifying documented and credible information), 2- Organizational barriers (Inadequate communication and internet infrastructure, limited access to databases, failure to hold capacity-building workshops, and the absence of a librarian or information consultant) , and 3- Professional barriers (weakness of the evidence-based education system and lack of a professional attitude and culture regarding the use of evidence). Conclusion:  Nurses in intensive care units face an interconnected set of individual, organizational, and professional information literacy challenges that directly undermine the quality of evidence-based care. These findings highlight the urgent need for targeted, multi-level interventions – including practical training in advanced search skills, improvements in technological infrastructure, and revision of nursing curricula – to bridge the gap between perceived and actual competencies. Implementing these strategies can empower nurses to engage more actively in evidence-based clinical decision-making, ultimately enhancing the quality and safety of patient care. Keywords: Information Literacy, Intensive Care Nurses, Evidence-Based Care, Qualitative Study, Conventional Content Analysis سواد اطلاعاتی, پرستاران بخش ویژه, مراقبت مبتنی بر شواهد, مطالعه کیفی, تحلیل محتوای قراردادی. nformation Literacy, Intensive Care Nurses, Evidence-Based Care, Qualitative Study, Conventional Content Analysis. 0 0 http://ijnr.ir/browse.php?a_code=A-10-5497-4&slc_lang=fa&sid=1 mahboubeh rozeh محبوبه روضه 13700319475328460028399 13700319475328460028399 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال Zahra Abazari زهرا اباذری 3199847811@iau.ir 13700319475328460028400 13700319475328460028400 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال Shahzad Pashaeypoor شهزاد پاشایی پور sh-pashaeipour@tums.ac.ir 13700319475328460028401 13700319475328460028401 No دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده پرستاری و مامایی