مرکز تحقیقات سلامت جامعه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران ، amin1998sadr@gmail.com
چکیده: (52 مشاهده)
مقدمه: فشار خون بالا به عنوان یک چالش سلامت عمومی و «اپیدمی خاموش»، یکی ازمهم ترین عوامل خطر قابل اصلاح در ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی و مرگومیر جهانی محسوب میشود. با توجه به گذار مراقبتها به سمت رویکردهای بیمارمحور، نقش توسعهیافته پرستاران در مدیریت شواهد-محور این بیماری برجسته شده است.
مطالعه حاضر با هدف مرور سیستماتیک و سنتز شواهد منتشرشده در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، بهمنظور ارزیابی اثربخشی مداخلات پرستاری و مقایسه رویکردهای فناورانه بینالمللی با متدهای مرسوم بومی بر شاخصهای فشار خون سیستولیک (SBP) و دیاستولیک (DBP) انجام شد. انتخاب این بازه زمانی به دلیل افزایش چشمگیر مطالعات مرتبط با مداخلات مبتنی بر مراقبت از راه دور و هوش مصنوعی و نیاز به بهروزرسانی مرورهای پیشین که تا سال ۲۰۲۳ را پوشش دادهاند، صورت گرفت.
روششناسی: این مرور سیستماتیک بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 طراحی گردید و به دلیل ناهمگونی بالینی و روششناختی مطالعات، سنتز نتایج بهصورت توصیفی و روایی انجام شد. جستجوی جامع در پایگاههای داده بینالمللی شامل PubMed، Scopus، Web of Science، CINAHL و پایگاههای ملی SID و Magiran بر مقالات منتشر شده در بازه زمانی ژانویه ۲۰۲۴ تا سپتامبر ۲۰۲۵ متمرکز بود. معیارهای ورود شامل کارآزماییهای بالینی تصادفیسازی شده (RCTs[1]) در جمعیت بزرگسال مبتلا به پرفشاری خون اولیه بود که پیامد مداخلات پرستاری را بر فشار خون گزارش کرده بودند. ارزیابی کیفیت متدولوژیک و خطر سوگیری با استفاده از ابزار[2] (RoB 2) انجام پذیرفت.
یافتهها: از مجموع ۸۹۰ رکورد شناسایی شده، ۴۵ مطالعه کارآزمایی بالینی (شامل ۲۷ مقاله انگلیسی و ۱۸ مقاله فارسی) با حجم نمونه کلی ۱۱,۰۰۰ شرکتکننده واجد شرایط ورود مرور سیستماتیک نهایی شناخته شدند. یافتهها نشان داد که در اغلب مطالعات، مداخلات پرستاری با کاهش تقریبی فشار خون سیستولیک در حدود ۴ تا ۶ میلیمتر جیوه و کاهش فشار خون دیاستولیک در حدود ۲ تا ۳ میلیمتر جیوه همراه بوده است. مقایسه توصیفی مطالعات نشان داد که مداخلات مبتنی بر هوش مصنوعی و مراقبت از راه دور در اغلب مطالعات، کاهش بیشتری در فشار خون سیستولیک نسبت به روشهای آموزشی سنتی گزارش کردهاند.
نتیجهگیری: شواهد موجود در سالهای ۲۰۲۴–۲۰۲۵ نشان میدهد که مداخلات پرستاری، بهویژه در قالب مراقبت از راه دور و ابزارهای هوش مصنوعی، میتوانند به بهبود کنترل فشار خون کمک کنند. با این حال، تعمیم این یافتهها به سطح سیاستگذاری و اجرا در بافتهای مختلف، نیازمند احتیاط و توجه به زیرساختها و زمینههای فرهنگی در راستای توانمندسازی پرستاران در مدیریت مبتنی بر فناوری بیماریها ضروری است
Sadreddini M. The effectiveness of modern nursing interventions with emphasis on telehealth and artificial intelligence strategies in blood pressure control. IJNR 2025; 20 (6) URL: http://ijnr.ir/article-1-3077-fa.html
صدرالدینی محمدامین. اثربخشی مداخلات نوین پرستاری با تأکید بر راهکارهای مراقبت از راه دور و هوش مصنوعی در کنترل فشار خون. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1404; 20 (6)