مرکز تحقیقات مراقبتهای بالینی و ارتقاء سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران ، zeighamimohammadi@iau.ac.ir
چکیده: (32 مشاهده)
مقدمه : سرطان پستان شایعترین بدخیمی زنان است و در بسیاری از کشورهای با درآمد متوسط، محدودیت دسترسی به برنامههای منظم غربالگری، ضرورت آموزشهای کمهزینه و مؤثر را برجسته میسازد. آگاهی از سرطان پستان و خودکارآمدی در خودآزمایی پستاندو مؤلفه کلیدی برای تشخیص زودهنگام هستند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر شبیهسازی با واقعگرایی پایین و آموزش چندرسانهای بر آگاهی از سرطان پستان و خودکارآمدی در خودآزمایی پستان در زنان شاغل انجام شد. روش کار: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی سهگروهی با طرح موازی و اندازهگیری مکرر بود که بر روی زنان کارمند دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج (سن 25–50 سال) در سال 1404 انجام شد. شرکتکنندگان بهصورت تصادفی بلوکی در سه گروه شبیهسازی با واقعگرایی پایین، چندرسانهای و کنترل تخصیص یافتند)در نهایت n=28، n=26 و n=28 ). ابزارها شامل پرسشنامه دموگرافیک، مقیاس آگاهی از سرطان پستان(علائم هشدار، عوامل خطر، سن پرخطر و رفتارخودآزمایی پستان)و پرسشنامه خودکارآمدی درخودآزمایی پستانبود. اندازهگیریها در سه زمان پیش از مداخله، بلافاصله پس از مداخله و یک ماه بعد انجام شد. دادهها با نرم افزار آماری SPSS-26و آزمونهای توصیفی، آنالیز واریانس یکطرفه، کروسکال–والیس، آزمونهای کایدو/فیشِر، مدل خطی آمیخته و GEE در سطح معناداری کمتر از 05/0 تحلیل شدند. یافتهها: در آغاز مطالعه، سه گروه از نظر ویژگیهای دموگرافیک و مقادیر پایه آگاهی و خودکارآمدی همگن بودند. پس از مداخله، هر دو گروه شبیهسازی و چندرسانهای افزایش معنیدار در آگاهی از علائم هشدار، عوامل خطر و سن پرخطر سرطان پستان و همچنین خودکارآمدی در انجامخودآزمایی پستاننسبت به گروه کنترل نشان دادند (001/0(p < . بهبود در گروه شبیهسازی بهطور مکرر بیش از گروه چندرسانهای بود و در پیگیری یکماهه نیز سطح بالاتر آگاهی و خودکارآمدی در گروه شبیهسازی حفظ شد؛ در حالیکه در گروه کنترل تغییر معنیداری مشاهده نشد. نتیجهگیری: هر دو روش شبیهسازی با واقعگرایی پایین و آموزش چندرسانهای، آگاهی از سرطان پستان و خودکارآمدی در خودآزمایی پستان را در زنان شاغل ارتقا میدهند، اما شبیهسازی اثر قویتر و پایدارتر دارد. ادغام کارگاههای شبیهسازی کمهزینه با بستههای چندرسانهای ساختاریافته میتواند بهعنوان راهبردی مؤثر در برنامههای ارتقای سلامت زنان و توانمندسازی کارکنان در محیطهای کاری مورد استفاده قرار گیرد.
Maleki F, Zeighami Mohammadi S, Haghighi Khoshkhoo N. Low-fidelity simulation versus multimedia education on breast cancer awareness and breast self-examination self-efficacy among working women: A three-arm randomized clinical trial with one-month follow-up. IJNR 2025; 20 (6) URL: http://ijnr.ir/article-1-3067-fa.html
مالکی فریبا، ضیغمی محمدی شراره، حقیقی خوشخو ندا. آموزش شبیهسازی با واقع گرایی پایین در برابر چندرسانهای بر آگاهی از سرطان و خودکارآمدی در خودآزمایی پستان در زنان شاغل: یک کارآزمایی بالینی تصادفی سه گروهه با پیگیری یک ماهه. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1404; 20 (6)