دانشگاه علم و فرهنگ، تهران ، shirinarmaghan@yahoo.com
چکیده: (9 مشاهده)
مقدمه: ملال جنسیتی معمولاً بهعنوان ناهماهنگی میان جنسیت زیستی و هویت تجربهشده فرد تعریف میشود، اما این تعریف صرفاً زیستی قادر به بازنمایی تجربههای پیچیده روانشناختی و اجتماعی این افراد نیست. این پژوهش با هدف واکاوی ادراک زنان دارای ملال جنسیتی از خود و احساس تعلق در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران انجام شد.
روشکار: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل تماتیک براون و کلارک (2019) بود. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 10 زن دارای ملال جنسیتی جمعآوری شد. مصاحبهها بین ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه طول کشید و تحلیل دادهها بهصورت استقرایی تا رسیدن به اشباع ادامه یافت. موضوعات مصاحبه شامل ادراک هویت، رابطه با بدن، تجربه شرم و اضطراب اجتماعی، طرد، الگوهای ارتباطی و احساس تعلق یا عدم تعلق بود.
یافتهها: تحلیل دادهها منجر به شناسایی سه محور اصلی مضامین شناختی (شامل خودِ ازهمپاشیده)، مضامین هیجانی (شامل ادراک عدم تعلق به جامعه) و چالش تعلق (از انزوا تا پیوند) شد. این محورها نشاندهنده تجربههای شناختی و هیجانی، تعارض میان بدن و هویت و تأثیر جامعه و رابطه بر احساس تعلق بودند. احساس گسست از بدن، اضطراب اجتماعی و ناتوانی در برقراری پیوندهای ایمن ساختار ادراک از خود را بهشدت تحت تأثیر قرار میدهد.
نتیجهگیری: بر اساس شواهد به دست آمده از مطالعه حاضر ملال جنسیتی تنها یک مسأله هویتی یا پزشکی نیست، بلکه تجربهای رابطهای، بدنی و وجودی است که در بافت فرهنگی معنا مییابد. درک این تجربهها میتواند پایهای برای طراحی مداخلات بالینی حساس به جنسیت، مبتنی بر پذیرش، ذهنآگاهی و بازسازی تعلق فراهم کند.
Armaghan S, Abed N, Panaghi L. Exploring the Perception of and Sense of Belonging Among Women with Gender Dysphoria: A Qualitative Study. IJNR 2025; 20 (6) :43-59 URL: http://ijnr.ir/article-1-3074-fa.html
ارمغان شیرین، عابد نازنین، پناغی لیلی. واکاوی ادراک از خود و احساس تعلق در زنان دارای ملال جنسیتی: یک مطالعه ی کیفی. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1404; 20 (6) :43-59