گروه روانشناسی سلامت و بالینی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران ، saied.malihi@Kiau.ac.ir
چکیده: (15 مشاهده)
مقدمه: دیابت یکی از شایعترین بیماریهای مزمن متابولیک است که علاوه بر پیامدهای جسمانی، با مشکلات روانشناختی متعددی همراه است. عوامل روانشناختی نقش مهمی در مدیریت بیماری و کنترل وضعیت متابولیک بیماران مبتلا به دیابت ایفا میکنند. از این رو، استفاده از مداخلات روانشناختی مؤثر میتواند در بهبود سلامت روان و وضعیت جسمانی این بیماران نقش مهمی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی فراشناختدرمانی و درمان هیجانمدار بر آشفتگی روانشناختی در بیماران مبتلا به دیابت بود. روش کار: این پژوهش با روش نیمهتجربی و با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری سهماهه همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به دیابت مراجعهکننده به مراکز درمانی و کلینیکهای تخصصی دیابت در سال 1404 بود. تعداد 45 نفر به شیوه نمونهگیری هدفمند انتخاب و با روش گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش (درمان فراشناختی و درمان هیجان مدار) و یک گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس لاویباند و لاویباند (1995) بود. مداخله فراشناختی براساس پروتکل ویژه افسردگی(ملیحیالذاکرینی، 1403) در 8 جلسه 60 دقیقهای و پروتکل درمان هیجانمدار براساس پروتکل گرینبرگ و گلر (2012) در 8 جلسه 90 دقیقهای اجرا شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS-24 تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله فراشناختدرمانی و درمان هیجانمدار در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار آشفتگی روانشناختی شدند (05/0P<). همچنین، نتایج مقایسههای زوجی نشان داد که فراشناختدرمانی در کاهش استرس و افسردگی اثربخشی بیشتری نسبت به درمان هیجانمدار داشته است (05/0P<)، اما در کاهش اضطراب تفاوت معناداری بین دو درمان مشاهده نشد (05/0P>). نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش میتوان نتیجه گرفت که هر دو رویکرد درمانی در کاهش آشفتگی روان شناختی بیماران مبتلا به دیابت مؤثر هستند، اما فراشناختدرمانی در مقایسه با درمان هیجانمدار از اثربخشی بیشتری در کاهش آشفتگی روانشناختی برخوردار است. بنابراین، استفاده از فراشناختدرمانی در کنار مراقبتهای پزشکی رایج میتواند به عنوان رویکردی مؤثر در برنامههای درمانی بیماران مبتلا به دیابت مورد توجه قرار گیرد.
Sadegh Esfahani N, Malihialzackerini S, Ansari Shahidi M, Sodagar S, Shokrgozar A. Comparison of the Effectiveness of Metacognitive Therapy and Emotion-Focused Therapy on Psychological Distress in Patients with Diabetes. IJNR 2026; 21 (3) URL: http://ijnr.ir/article-1-3108-fa.html
صادق اصفهانی نگار، ملیحی الذاکرین سعید، انصاری شهیدی مجتبی، سوداگر شیدا، شکرگزار علیرضا. مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان هیجان مدار بر آشفتگی روان شناختی در بیماران مبتلا به دیابت. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1405; 21 (3)