مقدمه: ابتلا به بیماریهای مزمن در کودکان سن دبستان با چالشهای روانشناختی متعددی همراه است که در میان آنها، احساس ناامیدی به عنوان یکی از مشکلات مهم و شایع میتواند بر سازگاری روانی، انگیزش و کیفیت زندگی کودک تأثیر منفی بگذارد. ناامیدی در این کودکان اغلب ناشی از ماهیت طولانیمدت بیماری، محدودیتهای عملکردی و تجربههای درمانی مکرر است. در این میان، کتابدرمانی به عنوان روشی روانشناختی، غیرتهاجمی و مبتنی بر تعامل شناختی-هیجانی، میتواند در کاهش ناامیدی و بهبود وضعیت روانی کودکان مبتلا به بیماریهای مزمن مؤثر باشد.
روش کار : پژوهش حاضر یک مطالعه تجربی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل ۹۰ کودک ۸ تا ۱۲ ساله مبتلا به بیماریهای مزمن (دیابت، آسم، سندرم نفروتیک، تالاسمی، فیبروز کیستیک) بود که با استفاده از روش تصادفیسازی بلوکی به سه گروه شامل کتابدرمانی هدفمند (27 نفر)، کتابدرمانی با انتخاب آزاد (28 نفر) و گروه کنترل (27 نفر) تخصیص یافتند. مداخله شامل ۱۰ جلسه کتابدرمانی طی ۵ هفته بود. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه ناامیدی کودکان کازدین بود. دادهها با استفاده از آزمونهای آماری تی زوجی، تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که میزان ناامیدی پس از مداخله در گروههای کتابدرمانی هدفمند و آزاد، کاهش معناداری داشت (001/0> P ) بیشترین کاهش در گروه کتابدرمانی هدفمند مشاهده شد. در گروه کنترل تغییری در سطح ناامیدی مشاهده نشد.
نتیجهگیری : یافتههای این پژوهش نشان داد کتابدرمانی موجب کاهش معنادار احساس ناامیدی در کودکان مبتلا به بیماریهای مزمن شد و کتابدرمانی هدفمند در مقایسه با کتابدرمانی با انتخاب آزاد، اثربخشی بیشتری نشان داد. این نتایج بیانگر آن است که کتابدرمانی، بهویژه در قالب برنامههای هدفمند، میتواند به عنوان یک مداخله روانشناختی مکمل مؤثر در کنار درمانهای پزشکی، در جهت بهبود وضعیت روانشناختی کودکان مبتلا به بیماریهای مزمن مورد استفاده قرار گیرد.
mouseout="msoCommentHide('_com_1')" onmouseover="msoCommentShow('_anchor_1','_com_1')">
Zeinali S, Sadat Hoseini A S, Haghani S. The Effect of Bibliotherapy on Hopelessness in Elementary School Children with Chronic Illnesses. IJNR 2026; 21 (4) URL: http://ijnr.ir/article-1-3062-fa.html
زینلی سیما، سادات حسینی اکرم السادات، حقانی شیما. تاثیر کتابدرمانی بر ناامیدی در کودکان سن دبستان مبتلا به بیماریهای مزمن. نشریه پژوهش پرستاری ایران. 1405; 21 (4)